La via stentusa da la protecziun da las Alps
Il traffic da camiuns pesants stuess succeder sin la viafier

Da Lucas Deplazes, ANR

(anr/ld) La protecziun da las Alps è francada en la constituziun federala. La votaziun dal pievel dals 8 da favrer 2004 ha confermà danovamain lur protecziun. La via a la realisaziun da las mesiras necessarias per proteger las Alps è dentant fitg lunga e stentusa. A chaschun da l’avertura dal tunnel da l’autostrada dal Gottard aveva cusseglier federal Hans Hürlimann sincerà che quest tunnel saja destinà al traffic d’autos da persunas. Il traffic da vitgira stoppia vegnir transferì sin la viafier. Ils 20 da favrer da l’onn 1994 ha il pievel svizzer approvà l’iniziativa per la protecziun da las Alps. Quai è stà ina gronda surpraisa. Tenor las disposiziuns transitoricas (art. 196 da la constituziun) sto il transferiment dal transport da rauba da transit sin la viafier esser terminà diesch onns suenter l’acceptaziun da l’iniziativa. Quest termin è scadì oz. L’artitgel 84, alinea 2, da la constituziun federala pretenda ch’il traffic da martganzia transalpin da cunfin a cunfin stoppia succeder cun la viafier. «Il cussegl federal prenda las mesiras necessarias. Excepziuns èn be admissiblas, sch’ellas èn indispensablas. Ellas ston vegnir definidas pli detagliadamain en ina lescha.» En l’alinea 3 stat scrit: «La capacitad da las vias da transit en il territori da las Alps na dastga betg vegnir augmentada.»

Teoria e pratica
Tenor il cuntegn da la constituziun stuess il traffic da vitgira transalpin vegnir scumandà a partir dals 20 da favrer da quest onn. Ma en la pratica vesi or in pau auter. La capacitad da la viafier na tanscha betg. La constituziun lubescha excepziuns definidas. Gia l’onn 1994 ha il cussegl federal rendì attent als problems en connex cun la realisaziun da la finamira constituziunala. Tenor sia opiniun muntass in scumond per il traffic internaziunal ina discriminaziun inadmissibla. En connex cun la construcziun dals dus tunnels da la Neat (Gottard e Lötschberg) ha il cussegl federal prendì en egl da limitar il dumber da camiuns da transit sin 650 000 l’onn. Per pudair realisar questa finamira ha el proponì ina taxa sin il traffic da camiuns pesants ed ina taxa speziala per il transit tras las Alps. Per motivar ils transportaders da transferir il traffic da martganzia transalpin da l’autostrada sin la viafier, aveva il cussegl federal calculà la taxa da transit sin total 600 francs per in camiun da Basilea a Chiasso. Sco recumpensa aveva el proponì da lubir successivamain in augment da la paisa dals camiuns da 28 tonnas sin 40 tonnas. 

L’UE fa opposiziun 
En las contractivas bilateralas cun l’Uniun europeica (UE) èn ils partenaris vegnids d’accord d’augmentar la paisa dals camiuns da 28 sin 40 tonnas fin l’onn 2005. Persuenter dastga la Svizra pretender ina taxa da 325 francs per mintga camiun da 40 tonnas per il transit da Basilea a Chiasso. Questa taxa maximala dastga vegnir incassada pir a partir da l’onn 2008, pia suenter l’avertura dal tunnel dal Lötschberg. L’onn 2000 era il traffic da camiuns tras las Alps s’augmentà sin 1,4 milliuns. Ils onns 2001 e 2002 è il dumber da camiuns sa reducì in pau sin var 1,2 milliuns camiuns. L’onn passà hai puspè dà in lev augment, sco quai ch’il departament Leuenberger ha communitgà stersas.