I funcziuna era auter
Las «sanestras» da Veulden han mussà ch’ellas tegnan la dira

Da Claudia Cadruvi, ANR

Tgi fa il presidi? Tgi maina protocol? Tgi surpiglia las finanzas? Avant diesch onns stevan intginas dunnas da Veulden exact avant quests problems. Ellas levan far ina stizun ed eran plain anim e curaschi. Ma las chaussas administrativas! Paucas da las fundaturas dal «Frauenladen» avevan gust da surpigliar in post. Las bleras cartevan ch’ellas na sajan betg pipa da star davanttiers. «Oz n’è quai nagin problem pli per nus», raquinta la confundatura Gisula Tscharner. Las femnas da la stizun han decidì da far en turnus ils posts da suprastanza. Mintgina ha presidià, administrà finanzas e fatg protocols. Oz tuttas che vegnan londerora. «Jau cussegl era ad autras uniuns da lavurar cun il sistem da turnus», di Gisula Tscharner. 

Questas femnas curiusas
«Nus lavurain anc suenter diesch onns cun cor ed olma», di Serena von Aesch ch’è era stada ina dunna da l’emprima ura. L’entschatta eran ellas ca. diesch. Oz hai set activas en la runda. Entaifer il vitg haja la stizun bain chaschunà in pau malsegirezza areguard questas «feministas» u «sanestras». Questa malsegirezza haja dentant fatg bain. Las dunnas da la stizun sajan gea era s’engaschadas en autras uniuns, fetschian teater u autras chaussas. Da far ensemen teater haja la glieud percurschì ch’ins po era rir e viver tut normal cun questas «femnas curiusas». 

Soccas ch’i dat be a Veulden
La svieuta fa la stizun per gronda part cun osps. Cunzunt osps che turnan adina puspè a Veulden apprezieschan la stizun zuppada. Là cumpran els las soccas giaglias ch’i dat uschiglio nagliur sin quest mund. Sper liquors e confituras deliziusas datti adina puspè insatge nov d’admirar. A radund 30 000 francs munta la svieuta annuala. Quai saja bler, sch’ins considereschia che la stizun da Veulden saja averta be duas giadas l’emna, di von Aesch. Il mardi è la stizun averta da las 19.00 fin las 22.00. La sonda pon ins cumprar en da las 16.00 fin las 19.00. Il temp d’avertura saja aposta uschia. La stizun duaja esser in lieu nua che la clientella fetschia ina pausa e baterlia in mumentin suenter la lavur. 

Mussar tge che dunnas prestan
Las dunnas da la stizun na survegnan nagina paja fixa. Ellas gudognan cun ils products ch’ellas fan sezzas e vendan. 15 pertschient dal pretsch survegn la stizun. Cun quels daners vegn pajà expensas. Dals daners restia adina insatge per far investiziuns, per sustegnair auters projects da dunnas u per far curs e viadis. La stizun saja ina plattafurma. Las femnas duain savair mussar tge ch’ellas prestan, di von Aesch. Impurtant saja ch’ils products da dunnas vegnian vendids per in pretsch gist. 

Diesch onns stizun da dunnas Veulden
(cp) In project da dunnas surviva e viva schizunt bain. Quai na sa chapescha betg da sasez en in temp ch’il moviment da dunnas è prest sa durmentà. Diesch onns datti uss il «Frauenladen» a Veulden. Quai han las responsablas festivà sonda passada. La lavur da femnas ha savens insatge da revoluziun. Las femnas rumpan tradiziuns e perquai han las dunnas da la stizun adina puspè stuì sa fidar da l’instinct. I ha duvrà in bun nas per eruir trends actuals e per s’orientar adina danovamain. La stizun da Veulden è pitschna e «zuppada» davos ina chasa privata. Suenter la segunda chantunada chattan ins finalmain l’entrada. Las tavlas che mussan la via a la stizun èn decentas, e betg forsa fatgas en stil rustical. Tuttina chattan quels che vulan la pitschna butia. E turnan pli tard, cura ch’els visitan puspè Veulden, en stizun. A chaschun da la festa ha gì lieu in discurs tranter Gisula Tscharner, confundatura, e l’interprendidra Sandra Brunner. Ella è possessura dal hotel Stern a Cuira. La discussiun è sa splegada sut il titel: Dunnas davos duas chantunadas, dunnas avant lur temp. L’idea per ina stizun da dunnas è naschida suenter la chauma da dunnas dal 1991. A Veulden han pliras dunnas ed umens fatg chauma. Ellas han bloccà la via, fatg discussiuns e palesà l’opiniun cun transparents e proclamaziuns.