Sconfitta u scuverta?

Da Clo Duri Bezzola

Manegiain nus cun l’identitad rumantscha idioms u persunas?

Sche noss’identitad dependa da la sort dals idioms, survivessan nus sia perdita pli bain cun u senza rumantsch grischun?

U perdessan quels che pretendan ch’il rumantsch grischun mainia a la perdita da l’identitad surtut lur atgna?

Sche nus legiain litteratura en rumantsch grischun cun anc pli pauca veglia che la litteratura en in auter idiom, pertge legiain nus insumma?

Sch’il rumantsch grischun metta a disposiziun ils pleds da damaun per encleger il mund dad oz, savess ina litteratura rumantscha svegliar, sche betg la mirveglia, almain l’encletga interrumantscha? 

Scriver per il pievel – e nagin che legia?

Sch’il rumantsch grischun ans regurdass en emprima lingia a noss agens idioms, fiss quai ina sconfitta u ina scuverta? 

Sch’il rumantsch grischun, sco ch’i vegn ditg, stgatscha ils idioms, nua vani lura? 

Preferin nus il tudestg al rumantsch grischun, per vegnir encletgs u per ans encleger? 

Refusan ils Rumantschs da reconstruir la tur da Babel perquai ch’i manca ad els la veglia da s’encleger in l’auter u perquai ch’els èn gia uss il pli daspera al tschiel? 

Sch’ils adversaris dal rumantsch grischun pretendan ch’el n’haja nagina melodia, chantan els in cun l’auter? Sch’els pretendan ch’el «na curria betg», pertge tanta prescha?

Sche l’introducziun dal rumantsch grischun en scola va «memia lunsch», faschess quai donn a la scola u a l’introducziun? 

Va er l’amur per ils idioms tras il stumi, sco sch’i sa tractass da capuns u paun cun paira? 

«Chara lingua da la mamma, o co t’am eu sainza fin.» – Nua va quai a finir?