Dals «spinuchels» als purs etablids
L’exempel dals trais pèrs-pioniers da bio èn 1200 purs e puras suandads

(anr/vi) Avant 20 onns han ins fundà «bio suisse». Ils emprims purs che han fatg part da questa organisaziun han ins tegnì per «spinuchels». Oz valan els sco pioniers. Ils purs da bio giaudan ina buna reputaziun. L’uniun ch’ins ha fundà l’emprim da settember 1981 en il hotel «Viktoria» a Basilea aveva in num cumplitgà. Numnadamain: Associaziun da las organisaziuns svizras d’agricultura biologica. Pli tard èn ins sa cunvegnì da duvrar il num «bio suisse». Avant la fundaziun devi pliras pitschnas uniuns d’agricultura biologica. Quellas han ins vulì unir sut in tetg per pudair introducir in label communabel, la uschenumnada «Knospe». Impurtant era plinavant dad etablir normas per l’entir pajais. 

Influenza sin subvenziuns 
L’emprim han ins anc ris sur dals «purs da bio». Cunzunt tar las organisaziuns agraras etablidas. En ina cumissiun federala han ins perfin ponderà, sch’ins na duess betg proponer al cussegl federal da scumandar da duvrar il pled «biologic» en cumbinaziun cun victualias. Ils uffizis federals faschevan resistenza massiva cunter l’agricultura biologica. 
La dinamica dals purs da bio ed il squitsch dals consuments han dentant influenzà fermamain la politica da subvenziuns dals ultims vegn onns. Il 1998 è l’ordinaziun federala per la producziun biologica ida en vigur. Per questa ordinaziun han ins duvrà per gronda part las medemas directivas sco «bio suisse». 

Bleras filosofias – in tetg
Uschè unids sco quai ch’i para, n’eran ils purs da bio betg adina. La gruppa da producents enturn Hans e Rosa Müller dal Möschberg na gievan l’entschatta betg perina cun l’associaziun tetgala. Il pèr dal Möschberg, cun lur scola da puras, ha fatg suenter la segunda guerra mundiala lavur da pionier sin il champ da l’agricultura natirala. L’influenza da Müller gieva a sias uras schizunt sur ils cunfins svizzers ora. 
Oz sa mussi ch’igl è stà prudent da reunir las differentas gruppas da purs. En l’exteriur exista anc adina ina confusiun cun labels biologics da tuttas sorts. Cun la «Knospe» svizra perencunter ha «bio suisse» pudì crear ina marca renconuschida. La Svizra è il sulet pajais en l’Europa che ha pudì reunir ils purs da bio cun differentas filosofias sut il medem tetg. 

Pli simpel en il Grischun 
Bio suisse unescha radund 5800 manaschis purils. 1200 da quels sa chattan en il Grischun. L’administratur da l’uniun Christof Dietler di ch’il Grischun saja cun 42 pertschient manaschis da bio il leader en Svizra. Suenter vegnia ditg nagin e lura pir il chantun Glaruna cun ina procentuala da 22 pertschient. En tut la Svizra muntia la procentuala a 9 enfin 10 pertschient. Per l’ina hajan ils purs grischuns midà uschè svelt lur producziun pervi dals pajaments directs. Per l’autra haja quai da far cun las structuras. En manaschis da pasculaziun, sco quai ch’i dat blers en las muntognas, saja quai pli simpel da midar vi sin la producziun biologica. Manaschis en l’Engiadina p. ex. na hajan betg da sbatter uschè ferm cunter malsognas u bulieus e sajan perquai main avisads sin pesticids. In pumicultur u in pur da legums en la Bassa haja en quel reguard bler pli gronds problems. En il Grischun existian era be paucas purarias cun ina producziun fitg intensiva, p. ex. da giaglinas u pors. 

Bio: Premissa per carriera politica 
Che la producziun biologica è s’etablida uschè svelt en il chantun da muntogna po er avair da far cun cusseglier naziunal Andrea Hämmerle, pss. El è stà in dals emprims purs da bio. En il fratemp hai anc dà dus novs cussegliers naziunals grischuns ch’èn sa convertids tar la producziun biologica: Hansjörg Hassler, pps e Walter Decurtins, pcd. Vegni forsa anc in di adaquella ch’igl è premissa ch’ins produceschia a moda biologica, sch’ins vul sco pur far carriera politica?