Questa stad baiv jau Coca-Cola

Da David Truttmann

Noss sentiments patriotics vegnan strapatschads. Be avant duas emnas avain nus votà davart la lescha militara. Ed ussa mettan ils turbos en discussiun gia il proxim tema brisant per la Svizra – l’iniziativa per l’adesiun a l’ONU. 

La neutralitad è en privel – na a l’ONU, sbragian gia ussa ils predicaturs dal venderdi saira. E lur adversaris respundan: «L’independenza statala e politica da la Svizra odierna na vegn betg periclitada, l’organisaziun internaziunala da las naziuns unidas na metta betg en privel nossa libertad da decisiun e dad acziun, saja quai sin il livel conterfederal, interchantunal, transcommunal ed en las relaziuns famigliofilas…» 

Basta, pli probabel ils 3 da mars 2002 avain nus ils resultats sin ils moniturs. ONU «gea encunter ONU «na» – e quai tenor procents, chantuns, vegliadetgna, lingua, rösti, maccaroni e capuns. Sche la Svizra entra en la ONU, alura din ils Australians: «Okay». Sche nus n’entrain betg, lura din ils Australians: «Okay». 

Il cussegl dals chantuns ha tematisà ultimamain (21 da zercladur 2001) quella votaziun futura. Brändli, Maissen e cumpagnia han ditg «gea», cun 37 encunter 2 vuschs. Damai, a prima vista senza gronda discussiun. Perfin il spelm erratic appenzellais, Carlo Schmid, ha vuschà «gea» questa giada. Las politicras premurusas ed ils politichers han però tuttina debattà durant passa trais uras davart l’eventuala relaziun ONU-Svizra, e quai a moda fitg precauta. Il tema da discussiun: «La neutralitad». Pli precis: «Co far chapir al pievel che la neutralitad na giaja betg a perder?» En vista a la votaziun vulan ils cussegliers e las cusseglieras far la segira. Tenor la devisa: «Nus stuain tagliar las alas als adversaris!» Quels san dentant er sgular tip-top be cun l’ala dretga. 

Ils politichers e las politicras avessan forsa fatg meglier d’observar a Berna ils placats da Coca-Cola che portan il slogan: «This summer lose your neutrality – life tastes good». Questa stad baiv jau Coca-Cola. 

Midain in zichel tema: Tar l’ominusa votaziun da l’ONU datti lura er gist in experiment. La populaziun da Genevra po votar quella fin d’emna per l’emprima giada per internet. Las votantas ed ils votants pon trametter lur cedels da votar tras ils cabels. Dumonda: Pertge gist ils Genevrins e las Genevrinas? Ma – quai è evidentissim. Quels din tuttina cun tschient pertschient garanzia «gea» a l’adesiun a l’ONU. Tar ils Appenzellais fiss quai auter. 

Suenter l’onn 2010 duessan lura er las Grischunas ed ils Grischuns pudair votar per internet. Fin là duess l’uschenumnà «e-voting esser introducì en l’entira Svizra. En Grischun vegni però segir a dar cumplicaziuns. Jau manegel en connex cun la tscherna da la lingua per las paginas d’internet rumantschas. Rumantsch grischun u bregagliot? Ma quai è puspè in auter tema.