Da Lawinski enfin Lissitzki – ina istorgia en las nivlas

Dad Anita Simeon

Atgnamain han Ins l'impressiun ch'il Russ stettia cun tuts dus pels sin terra. L’amur per "mamuschka Russia" e cun quai er per lur territori è gronda. Paucs avantgardists èn avanzads. In tgit en ina Russia in pau autra.

Citads en l'aria ed en l'aua. La revoluziun d'october era gest passada ed en la scena d'art russa n'eran betg tuts dal maini che art stoppia propi obedir a la politica.. Er Lenin n'era betg dal tuttafatg encunter experiments estetics, contemplava els però fitg critic. La cardientscha totala en la tecnica e sias pussaivladads lascha crescher da tuttas sorts visiuns utopicas da la citad. La terra vegn bandunada. Citads sgulantas, citads che nodan e glischnan e citads sin chommas èn maletgs per ina cultura liberada ed elevada. Las cumposiziuns suprematisticas da Kasimir Malewitsch, Alexander Rodtschenko ed Anton Lawinski (betg Lewinsky) stattan model a questas utopias.

In giuf da nivels. Enturn il 1930 datti confruntaziuns tranter urbanists e desurbanists. Tuttas dus gruppas sa distanzieschan da la concentraziun en citads chapitalisticas. Dentant ch'ils urbanists sviluppan la citad socialistica, nua ch'i dat ina furma da star ed abitar collectiva, proponan ils desurbanists ina decentralisaziun consequenta d'abitaziuns e lavuratoris per lung d'ina via da distribuziun. Las entradas da quellas en las citads gia existentas duevan però betg esser da furma minimala. Uschia prevesa EI Lissitzki en ses project "Wolkenbügel" per Moscau otg portals che marcheschan l'entrada da las radialas cun il rintg dal boulevard. I sa tracta d'immens pilasters cun in bajetg d'abitar sin testa.

Puspè pli genuin. Oz sa muss’ins però puspè pli genuin. Ins sa regorda adina puspè dal temp dals zars - la sepultura da las reliquias dal zar Niclà II demussa quest trend. Er l'architectura sa regorda dals bajetgs "vairamain russ". Dapertut vegnan reconstruidas baselgias e palazis dal temp zaristic, e quai cun in enorm tempo e cun la finanziaziun d'in stadi nua che la glieud sto patir fom sin via. Ma la gloria da mamma Russia è tuttina il pli principal. Ils turists vegnan ad avair plaschair.