La cuschina è il reginavel da la dunna*

Da Flurin Spescha

Co ch'jau hai gì tschaffen da leger en la LQ dal venderdi passà l'emprim artitgel scrit d'ina dunna. Cun la contribuziun "Utschals da carn bov" (rubrica: Culinarium) ha dunna Pierina Caminada da Vrin demussà curaschi. 
Caminada s'avischina al bov senza fauss respect ed ans mussa co ch'ins po paralisar sia vart letala. Ins sto mo tagliar el en talgias finas e munir el cun alas, e gia fai gust da far suenter e morder lien. Per ch'ils utschels na sgolian betg davent avant che vegnir "ella sosa" propona dunna Caminada en moda persvadenta da fermar els cun in "cavadents ni in fil".
Cun questa perspectiva specificamain feminina vegn ella betg il davos er encunter als redacturs. Quels ston lavurar fitg tschient pertschient e tschintg dis a l'emna ed èn lura chaussas leds, sche lur dunnas han in pau pli lev cun rumper il chau tge ch'ellas pudessan cuschinar la sonda. Damai che minimum la sonda duessani mangiar insatge chaud e cun temp e peda, enstagl da stuair stranglar giuaden sandwichs, hamburgers e hotdogs tuttadi a la bahuta che tuts mo devitamineschan a la fin da qua vi.
Jau ma sun perquai dumandada pertge che dunna Caminada na fa betg part da la redacziun. Ella avess tut las premissas: ella n'ha nagina tema dal bov, conuscha las ingredienzas, sa con unscher las talgias e dumogna il sursilvan. Quai bastass per nutrir la mesa Rumantschia.
Sche pertge betg remplazzar in dals tschintg redacturs sursilvans cun dunna Caminada? Bain dumogna mintgin dad els tiptop l'idiom, tscherts èn perfin ids tras la scola da terminologia da la Gasetta Romontscha – ma èni buns da maschadar ils bulieus cun la tschagula manizzada, da laschar coier ina enfin 	in'ura ed in quart, da volver mintgatant ed agiuntar in buglion sch'i fa basegn?

*Tenor Theo Candinas, grammatica sursilvana, Lia Rumantscha, 1982: "La cuschina ei il reginavel da la mumma."